Bilgisayarınız ilk günkü hızında değil mi? Fare imleci anlık olarak donuyor, uygulamalar geç açılıyor veya sisteminiz durup dururken kasılıyor mu? Yeni bir donanım satın alıp bütçenizi zorlamadan önce, Windows işletim sisteminizde yapacağınız birkaç yazılımsal optimizasyon ile bilgisayarınızı eski performansına kavuşturabilirsiniz.

Zamanla biriken sistem atıkları, arka planda çalışan gizli uygulamalar ve yanlış yapılandırılmış ayarlar bilgisayarları yavaşlatır. İşte bilgisayarınızı hayata döndürecek 4 etkili hızlandırma adımı:

1. Başlangıç Uygulamalarını Denetleyin ve Kapatın

Bilgisayarınızın güç tuşuna bastığınız andan itibaren masaüstünün gelmesi çok uzun sürüyorsa, arka planda sizden habersiz açılan onlarca program var demektir. Bu programlar hem işlemciyi meşgul eder hem de RAM’inizi doldurur.

Nasıl Yapılır?

1. Klavyenizden Ctrl + Shift + Esc tuş kombinasyonuna basarak Görev Yöneticisi‘ni açın.
2. Sol veya üst menüde yer alan “Başlangıç Uygulamaları” (veya Başlangıç) sekmesine tıklayın.
3. Bilgisayar açılır açılmaza çalışmasına gerek olmayan uygulamaları (Örn: Spotify, Discord, Skype, tarayıcı yardımcıları vb.) bulun.
4. Uygulamaya sağ tıklayıp “Devre Dışı Bırak” seçeneğini seçin.

Not: Ekran kartı sürücüleriniz veya ses yöneticileriniz gibi sistem bileşenlerini devre dışı bırakmamaya özen gösterin.

2. Geçici Dosyaları (%temp%) Temizleyin

Windows ve kullandığınız tarayıcılar, işlemlerinizi hızlandırmak adına geçici önbellek dosyaları (cache) oluşturur. Ancak temizlenmeyen bu dosyalar zamanla çöp yığınına dönüşerek diskte gigabaytlarca yer kaplar ve sistemi hantallaştırır.

Nasıl Yapılır?

1. Windows + R tuşlarına basarak Çalıştır penceresini açın.
2. Arama kutusuna %temp% yazın ve Enter tuşuna basın.
3. Açılan klasördeki tüm dosyaları seçmek için Ctrl + A yapın ve Shift + Delete tuşları ile kalıcı olarak silin.
4. Aynı işlemi Çalıştır penceresine sadece temp ve prefetch yazarak açılan diğer iki klasör için de tekrarlayın. Açık olan programlara ait bazı dosyalar silinmeyebilir, bunları “Atla” diyerek geçebilirsiniz.

3. Disk Birleştirme ve Sağlık Kontrolü Yapın

Eğer bilgisayarınızda eski nesil bir mekanik sabit disk (HDD) kullanıyorsanız, dosyalar diskin farklı sektörlerine parçalanarak yazılır. Okuyucu kafa bu parçaları toplamak için daha fazla döner ve sistem yavaşlar. (Bilgisayarınızda yeni nesil SSD varsa bu adımı atlayabilirsiniz).

Nasıl Yapılır?

1. Windows arama çubuğuna “Sürücüleri Defragment et ve Optimize Et” (veya Disk Birleştirici) yazın.
2. Listeden sabit diskinizi seçin ve önce “Çözümle” ardından “En İyi Duruma Getir” butonuna basın.
3. Ayrıca diskinizin fiziksel sağlık durumunu kontrol etmek için komut satırını (CMD) yönetici olarak açıp chkdsk /f /r komutu ile tarama gerçekleştirebilirsiniz.

4. Sanal Belleği (Sanal RAM) Optimize Edin

Özellikle 4 GB veya 8 GB gibi düşük RAM kapasitesine sahip bilgisayarlarda, birden fazla program veya tarayıcı sekmesi açıldığında bellek yetersiz kalır. Windows, bu tıkanmayı önlemek için sabit diskinizin bir bölümünü RAM gibi kullanabilir. Buna “Sanal Bellek” denir.

Nasıl Yapılır?

1. Başlat menüsüne “Gelişmiş sistem ayarlarını görüntüle” yazın ve açın.
2. Gelişmiş sekmesindeki Performans bölümünün altında bulunan “Ayarlar” butonuna tıklayın.
3. Açılan pencerede tekrar Gelişmiş sekmesine gelin ve Sanal Bellek altındaki “Değiştir” seçeneğini seçin.
4. “Tüm sürücüler için disk belleği dosyası boyutunu otomatik yönet” seçeneğindeki işareti kaldırın.
5. Özel boyut seçeneğini işaretleyerek, bilgisayarınızdaki fiziksel RAM’in 1.5 veya 2 katı değerini megabayt (MB) cinsinden başlangıç ve en büyük boyut olarak el ile tanımlayın (Örn: 8 GB RAM için başlangıç 12288, en büyük 16384 MB yapılabilir). Ardından “Ayarla” ve Tamam butonlarına basın.

Sonuç

Bu yazılımsal adımları tamamladıktan sonra bilgisayarınızı yeniden başlatın. Arka plan yükünün hafiflediğini, geçişlerin hızlandığını ve sistemin rahat bir nefes aldığını göreceksiniz. Eğer bu çözümlere rağmen yavaşlık sorunu kronik olarak devam ediyorsa, bilgisayarınıza bir SSD (Katı Hal Sürücüsü) takviyesi yapmak en kesin ve kalıcı donanımsal çözüm olacaktır.

Uyguladığınız adımlardan sonra bilgisayarınızın hızındaki değişimi veya karşılaştığınız sorunları aşağıdaki yorumlar kısmında bizimle paylaşmayı unutmayın!